ગોધરા, (પંચમહાલ) સાજીદ શેખ :-
કરબલામાં શું થયું હતું..?
આ સવાલનો જવાબ કદાચ દરેક મુસ્લિમ જાણે છે. પરંતુ સાચો પ્રશ્ન એ નથી કે કરબલામાં શું થયું… સાચો પ્રશ્ન એ છે કે એવું તો શું થયું કે રસૂલુલ્લાહ ﷺ ના નવાસા ઇમામ હુસૈન ઇબ્ન અલી સામે મુસ્લિમો જ તલવાર લઈને ઊભા રહ્યા..?
કરબલા આપણને એટલું જ નથી શીખવતી કે કોણ શહીદ થયું અને કોણ વિજેતા બન્યું. કરબલા આપણને પૂછે છે કે જ્યારે સત્ય એકલું પડે અને અસત્ય પાસે સત્તા, સંપત્તિ અને સૈન્ય હોય… ત્યારે તમે કઈ બાજુ ઊભા રહેશો..?
કરબલાની ધરતી પર માત્ર લોહી વહ્યું નહોતું… ત્યાં માનવતાની કસોટી થઈ હતી. તલવારો શરીરને ઘાયલ કરતી હતી, પરંતુ સ્વાર્થ, ડર અને સત્તાની લાલસાએ અંતરાત્માને ઘાયલ કરી દીધી હતી.
કારણ કે ત્યાં કુરઆન વાંચનારા પણ હતા… નમાઝ અદા કરનારા પણ હતા… ધર્મની વાતો કરનારા પણ હતા… પરંતુ જ્યારે સત્ય અને સ્વાર્થ આમને-સામને આવ્યા, ત્યારે ઘણા લોકોએ સત્યને એકલું છોડી દીધું. ઇતિહાસ આપણને વારંવાર યાદ અપાવે છે કે માત્ર ધાર્મિક ઓળખ માણસને ન્યાયી બનાવતી નથી… ન્યાય માટે હિંમત અને સિદ્ધાંતો પ્રત્યેની વફાદારી પણ જરૂરી છે.
ઇમામ હુસૈન ઇબ્ન અલી માત્ર એક શાસકના વિરોધમાં ઊભા રહ્યા નહોતા. તેઓ એવી વિચારસરણી સામે ઊભા રહ્યા હતા, જે કહેતી હતી”ચૂપ રહો… પોતાની સલામતી જ જુઓ… સત્ય બોલવાથી શું મળશે..?”
હુસૈને પોતાના શબ્દોથી નહીં, પરંતુ પોતાના બલિદાનથી દુનિયાને સમજાવ્યું કે કેટલીક જીત તલવારથી નથી મળતી… તે પોતાના સિદ્ધાંતો પર અડગ રહીને મળે છે.
આજે ચૌદસો વર્ષથી વધુ સમય વીતી ગયો. યુગ બદલાયા, શાસકો બદલાયા, સરહદો બદલાઈ ગઈ… પરંતુ કરબલાનો સવાલ આજે પણ જીવંત છે.
આજે પણ સત્ય બોલવું સહેલું નથી. આજે પણ ઘણા લોકો પોતાના લાભ માટે મૌન પસંદ કરે છે. આજે પણ અન્યાય સામે આંખ આડા કાન કરવાની વૃત્તિ જોવા મળે છે. તેથી કરબલાની યાદ માત્ર ઇતિહાસનું સ્મરણ નથી, પરંતુ આત્મચિંતનનું આમંત્રણ છે.
આશૂરાનો સંદેશ માત્ર શોકનો નથી, પરંતુ જાગૃતિનો છે. જ્યારે સત્ય અને અસત્ય વચ્ચે પસંદગી કરવાની ઘડી આવે, ત્યારે આપણો નિર્ણય જ આપણા ચરિત્રને ઓળખ આપે છે.
કરબલા ક્યારેય પૂરી થઈ નથી….
દરેક યુગમાં સત્યની કસોટી આવે છે. દરેક યુગમાં સિદ્ધાંતો અને સ્વાર્થ વચ્ચે સંઘર્ષ થાય છે. અને દરેક યુગમાં માણસે નક્કી કરવાનું હોય છે કે તે માત્ર દર્શક બની રહેશે કે પછી સત્ય અને ન્યાયની બાજુએ ઊભો રહેશે.
કરબલા આપણને રડાવવા માટે નહીં… જગાડવા માટે આવી હતી….
કારણ કે ઇતિહાસની સૌથી મોટી હાર તલવારથી નથી થતી… અંતરાત્માના મૌનથી થાય છે.