ગોધરા,(પંચમહાલ) નવાઝ શેખ :-
નવી દિલ્હી: પશ્ચિમ બંગાળમાં ચાલી રહેલા સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) વિવાદ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરતાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈપણ વ્યક્તિની નાગરિકતા નક્કી કરવી ચૂંટણી પંચનો બંધારણીય અધિકાર નથી. ચૂંટણી પંચની જવાબદારી માત્ર મતદારયાદીના નિયંત્રણ, દેખરેખ અને પુનરીક્ષણ સુધી મર્યાદિત છે.
મતદારયાદીમાં નામ ન હોવું એટલે નાગરિકતા ખતમ થવી નહીં
ચીફ જસ્ટિસની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે સુનાવણી દરમિયાન જણાવ્યું કે, જો કોઈ વ્યક્તિનું નામ SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન મતદારયાદીમાં સામેલ ન થાય, તો તે માત્ર મતદાર યાદી સંબંધિત બાબત ગણાશે. આવી સ્થિતિમાં નાગરિકતાનો નિર્ણય લેવાનો અધિકાર સંબંધિત મંત્રાલયનો રહેશે, ચૂંટણી પંચનો નહીં.
અદાલતે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે મતદારયાદીમાં નામ ન હોવાને કારણે કોઈ વ્યક્તિની નાગરિકતા આપોઆપ સમાપ્ત થઈ જતી નથી.
25 ઓગસ્ટે થશે આગામી સુનાવણી
પશ્ચિમ બંગાળમાં SIR પ્રક્રિયા અંતર્ગત વિધાનસભા ક્ષેત્રવાર માહિતી જાહેર કરવાની માંગ કરતી જાહેરહિતની અરજી (PIL) પર સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે આ મહત્વપૂર્ણ અવલોકન કર્યું હતું. આ કેસની આગામી સુનાવણી હવે 25 ઓગસ્ટના રોજ હાથ ધરવામાં આવશે.
SIR મુદ્દે રાજકીય ગરમાવો યથાવત
પશ્ચિમ બંગાળમાં SIR પ્રક્રિયાને લઈને લાંબા સમયથી રાજકીય વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. શાસક પક્ષ આ અભિયાનને મતદારયાદી વધુ પારદર્શક અને ચોક્કસ બનાવવા માટે જરૂરી ગણાવી રહ્યો છે, જ્યારે વિપક્ષ આ પ્રક્રિયાને રાજકીય હેતુસર ઉપયોગમાં લેવાઈ રહી હોવાનો આરોપ લગાવી રહ્યો છે.
શું છે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)?
સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) એ ચૂંટણી પંચ દ્વારા હાથ ધરાતી વિશેષ પ્રક્રિયા છે, જેના માધ્યમથી મતદારયાદીને વધુ સચોટ, અદ્યતન અને ભૂલરહિત બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં માત્ર પાત્ર ભારતીય નાગરિકોના નામ જ મતદારયાદીમાં રહે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે, જ્યારે મૃત્યુ પામેલા, સ્થળાંતર કરેલા અથવા અપાત્ર વ્યક્તિઓના નામ દૂર કરવામાં આવે છે.
SIR શા માટે હાથ ધરાય છે?
ચૂંટણી પંચ દર વર્ષે મતદારયાદીનું નિયમિત પુનરીક્ષણ કરે છે, પરંતુ જ્યાં વ્યાપક ચકાસણીની જરૂરિયાત ઊભી થાય છે ત્યાં SIR હાથ ધરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન અધિકારીઓ દ્વારા ઘરે-ઘરે જઈ દસ્તાવેજોની ચકાસણી, મતદારોની ઓળખ અને પાત્રતાની વિગતવાર તપાસ કરવામાં આવે છે, જેથી મતદારયાદી વધુ વિશ્વસનીય બની શકે.
