ગોધરા,(પંચમહાલ) નવાઝ શેખ :-
70 વર્ષથી વધુ ઉંમરના અને ગંભીર બીમારીથી પીડિત કેદીઓની વહેલી મુક્તિ માટે માનવીય અભિગમ અપનાવવાનો નિર્દેશ
નવી દિલ્હી: દેશની જેલોમાં બંધ વૃદ્ધ અને ગંભીર બીમારીઓથી પીડાતા કેદીઓના હિતમાં સુપ્રીમ કોર્ટે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપ્યો છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે તમામ રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આગામી 3 મહિનાની અંદર એવી સ્પષ્ટ અને પારદર્શક નીતિ તૈયાર કરવાનો આદેશ આપ્યો છે, જેના આધારે 70 વર્ષથી વધુ ઉંમરના, ગંભીર અથવા અસાધ્ય બીમારીથી પીડિત તેમજ શારીરિક રીતે અશક્ત કેદીઓને માનવીય ધોરણે સમય પહેલાં મુક્તિ આપી શકાય.
માનવ અધિકારોને ધ્યાનમાં રાખી લીધો નિર્ણય
ન્યાયમૂર્તિ વિક્રમ નાથ અને સંદીપ મહેતાની બેન્ચે નેશનલ લીગલ સર્વિસિસ ઓથોરિટી (NALSA) દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી જનહિત અરજીની સુનાવણી દરમિયાન આ આદેશ આપ્યો હતો. અરજીમાં જણાવાયું હતું કે દેશની વિવિધ જેલોમાં વૃદ્ધ અને ગંભીર રીતે બીમાર કેદીઓની સંખ્યા વધી રહી છે, જ્યારે તેમને જરૂરી તબીબી સુવિધાઓ પૂરતી મળી રહી નથી. આવી સ્થિતિમાં લાંબા સમય સુધી જેલમાં રાખવું માનવ અધિકારો અને બંધારણીય અધિકારોના વિરુદ્ધ હોવાનું રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
નવી નીતિમાં રહેશે સ્પષ્ટ માપદંડ
સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું છે કે રાજ્યો દ્વારા બનાવવામાં આવનારી નીતિમાં પાત્રતાના સ્પષ્ટ માપદંડ, ગંભીર અને અસાધ્ય બીમારીની વ્યાખ્યા તેમજ સ્વતંત્ર મેડિકલ બોર્ડ દ્વારા નિષ્પક્ષ આરોગ્ય તપાસની ફરજિયાત જોગવાઈ હોવી જોઈએ. સાથે જ સમય પહેલાં મુક્તિ માટેની તમામ અરજીઓનો બિનજરૂરી વિલંબ વિના ઝડપી નિકાલ કરવાની પણ સૂચના આપવામાં આવી છે.
ઇ-પ્રિઝન્સ પોર્ટલથી સમગ્ર પ્રક્રિયા થશે ડિજિટલ
પારદર્શિતા અને ઝડપ જળવાઈ રહે તે માટે કોર્ટે તમામ પ્રક્રિયા ‘ઇ-પ્રિઝન્સ’ પોર્ટલ મારફતે હાથ ધરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. અરજીથી લઈને મેડિકલ તપાસ, જેલ અધિકારીઓનો અહેવાલ, મેડિકલ બોર્ડની ભલામણ અને અંતિમ નિર્ણય સુધીની તમામ વિગતો ડિજિટલ રીતે નોંધવામાં આવશે.
એલર્ટ સિસ્ટમથી થશે સતત મોનિટરિંગ
સમયમર્યાદાનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે પોર્ટલમાં એલર્ટ સિસ્ટમ અને ડેડલાઇન મોનિટરિંગની સુવિધા ઉમેરવાનો પણ આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. સાથે જ કેદીઓની તબીબી અને વ્યક્તિગત માહિતીની ગોપનીયતા જળવાય તે માટે ખાસ તકેદારી રાખવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
કેન્દ્ર અને રાજ્યોને 6 મહિનામાં રિપોર્ટ રજૂ કરવાનો આદેશ
સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારના કાયદા અને ન્યાય મંત્રાલય, ગૃહ મંત્રાલય તથા **નેશનલ ઇન્ફોર્મેટિક્સ સેન્ટર (NIC)**ને જરૂરી ટેકનિકલ સહાય અને ડિજિટલ માળખું ઉપલબ્ધ કરાવવા જણાવ્યું છે. ઉપરાંત તમામ રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આગામી 6 મહિનાની અંદર કોર્ટમાં એફિડેવિટ રજૂ કરીને નવી નીતિ, તેના અમલીકરણ અને સમય પહેલાં મુક્તિ માટે પાત્ર કેદીઓની વિગતો રજૂ કરવાની પણ તાકીદ કરવામાં આવી છે.
